Czy można żądać usunięcia lub przesunięcia słupa z działki?
Nie każdy właściciel chce pieniędzy - część chce po prostu pozbyć się słupa, który blokuje budowę albo szpeci widok. Wyjaśniamy, kiedy usunięcie infrastruktury jest realne, kiedy sąd się na nie nie zgodzi i jaka jest alternatywa.
Pytanie wraca regularnie: "nie interesuje mnie odszkodowanie, chcę żeby ten słup zniknął". To zrozumiałe, zwłaszcza gdy infrastruktura uniemożliwia realizację planów budowlanych. Prawo daje tu pewne możliwości, ale ich zakres bywa węższy, niż właściciele się spodziewają.
Kiedy żądanie usunięcia ma szansę
Jeśli przedsiębiorstwo korzysta z Twojej działki bez żadnego tytułu prawnego, właścicielowi przysługuje roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem. W praktyce największe szanse mają sytuacje, w których urządzenie nie jest już używane - nieczynna linia czy zdemontowana instalacja to najprostszy przypadek. Wtedy można domagać się, by operator usunął ją na własny koszt.
Realną szansę daje też sytuacja, gdy słup uniemożliwia zaplanowaną inwestycję, a jego przesunięcie o kilka metrów jest technicznie wykonalne. Przedsiębiorstwa niekiedy zgadzają się na przebudowę - często jednak oczekują, że koszty pokryje właściciel.
Kiedy sąd odmówi
Sądy biorą pod uwagę interes społeczny. Jeśli linia zasila całą miejscowość albo stanowi element sieci przesyłowej o znaczeniu ponadlokalnym, żądanie jej usunięcia zwykle nie zostanie uwzględnione - nawet gdy przedsiębiorstwo nie ma uregulowanego tytułu prawnego. Prawo szuka wtedy rozwiązania kompromisowego: nie likwidacji infrastruktury, lecz uregulowania jej obecności za wynagrodzeniem.
Alternatywa, która zwykle wychodzi korzystniej
W większości spraw bardziej opłacalną drogą jest ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem wraz z odszkodowaniem za obniżenie wartości nieruchomości. Właściciel nie pozbywa się wprawdzie słupa, ale otrzymuje realne pieniądze - a stan prawny działki zostaje uporządkowany, co ma znaczenie choćby przy sprzedaży. Ile to może być warte, wyjaśniamy w artykule ile płaci zakład energetyczny za słup.
Co zrobić najpierw
Niezależnie od tego, czy chcesz pieniędzy, czy usunięcia infrastruktury, pierwszy krok jest ten sam: ustalić, czy przedsiębiorstwo ma tytuł prawny do korzystania z Twojej działki. Od tego zależy, jakie roszczenia w ogóle wchodzą w grę.