Serwis informacyjny · służebność przesyłu · odszkodowania za urządzenia przesyłowe
Aktualizacja: październik 2026
Poradnik

Energetyka zniszczyła uprawy lub drogę na działce - jakie odszkodowanie

Ekipa operatora wjechała ciężkim sprzętem na pole, rozjechała uprawy, zniszczyła ogrodzenie albo drogę dojazdową? Właścicielowi należy się naprawienie szkody - ale to, jak je uzyskać, zależy od tego, na jakiej podstawie firma weszła na działkę. Wyjaśniamy, czego możesz żądać i jak się zabezpieczyć dowodami.

Budowa nowej linii, wymiana słupów, modernizacja albo usuwanie awarii to dla właściciela działki zwykle kilka dni ciężkiego sprzętu na gruncie. Koleiny, zniszczone zasiewy, połamane drzewa, uszkodzone rowy i drenaże czy rozjechana droga to typowe szkody. Odszkodowanie za nie to osobna sprawa niż wynagrodzenie za samą służebność przesyłu.

Od czego zależy droga do odszkodowania

Najpierw ustal, na jakiej podstawie operator prowadził prace:

  • Umowa albo służebność przesyłu - zasady naprawiania szkód zwykle opisuje umowa. Sprawdź jej treść: termin, sposób wyceny, protokół. Przy dużych inwestycjach operatorzy rozliczają szkody po zakończeniu robót na podstawie protokołu spisanego z udziałem właściciela i wykonawcy.
  • Decyzja starosty o udostępnieniu nieruchomości (konserwacja, remont, awaria - art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami) - odszkodowanie za udostępnienie i za szkody ustala się w kwocie uzgodnionej z operatorem. Jeżeli nie dojdziecie do porozumienia w ciągu 30 dni od terminu wskazanego w decyzji, starosta wszczyna postępowanie i ustala odszkodowanie sam.
  • Decyzja o zakładaniu urządzeń (art. 124) - firma ma obowiązek niezwłocznie przywrócić działkę do stanu poprzedniego po zakończeniu prac. Gdy to niemożliwe albo zbyt kosztowne, właścicielowi przysługuje odszkodowanie (art. 124 ust. 4 w związku z art. 128 ust. 4).
  • Decyzja wojewody przy strategicznych liniach - przy inwestycjach ze specustawy przesyłowej o szkodach z etapu budowy orzeka wojewoda. Więcej w artykule nowa linia 400 kV przez działkę.
  • Brak jakiejkolwiek podstawy - jeśli firma weszła bez zgody, bez umowy i bez decyzji, właściciel może dochodzić naprawienia szkody na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego.
Najważniejszy dowód to stan działki przed wejściem ekipy. Zdjęcia z datą i protokół szkód podpisany przez przedstawiciela firmy są warte więcej niż późniejsze tłumaczenia.

Czego możesz żądać

  • przywrócenia stanu poprzedniego - zasypania kolein, odtworzenia drogi, naprawy ogrodzenia i drenażu,
  • odszkodowania za zniszczone uprawy - za plon, który nie zostanie zebrany, i za koszty ponownego przygotowania pola,
  • odszkodowania za zniszczone drzewa, krzewy i nasadzenia,
  • zwrotu kosztów, które poniosłeś w związku z pracami, np. naprawy sprzętu albo dodatkowego dojazdu.

Wysokość szkody w uprawach albo drzewostanie najlepiej ustalić z udziałem rzeczoznawcy. Przy dużych szkodach warto mieć własną wycenę, żeby nie opierać się wyłącznie na wyliczeniu przygotowanym przez operatora.

Jak zabezpieczyć dowody - krok po kroku

  1. Przed wejściem ekipy - zrób zdjęcia i nagranie działki, drogi i upraw, najlepiej z datą. Jeśli dostałeś pismo z zapowiedzią prac, zachowaj je.
  2. W trakcie prac - zapisuj daty, nazwę wykonawcy, numery rejestracyjne sprzętu i miejsca wjazdu.
  3. Po zakończeniu - zażądaj spisania protokołu szkód z udziałem przedstawiciela operatora albo wykonawcy. Opisz w nim każdą szkodę i dołącz zdjęcia. Jeśli nie zgadzasz się z treścią protokołu, dopisz swoje uwagi przed podpisem.
  4. Zgłoszenie - wyślij operatorowi pisemne zgłoszenie szkody z protokołem, zdjęciami i swoim wyliczeniem albo wyceną.

Terminy

Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przedawnia się co do zasady z upływem 3 lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia, nie później niż 10 lat od zdarzenia (art. 4421 § 1 Kodeksu cywilnego). Przy szkodach rozliczanych w trybie decyzji administracyjnej obowiązują terminy z ustawy o gospodarce nieruchomościami, np. 30 dni na porozumienie przy art. 124b. Nie odkładaj zgłoszenia - ślady na polu szybko znikają.

Szkody przy pracach to nie to samo co służebność

Odszkodowanie za zniszczenia z etapu prac nie zamyka innych roszczeń. Jeśli linia albo gazociąg stoi na działce bez uregulowanego tytułu prawnego, właściciel może niezależnie żądać ustanowienia służebności przesyłu za wynagrodzeniem i zapłaty za bezumowne korzystanie z gruntu. Uważaj tylko, żeby protokół albo ugoda w sprawie szkód nie zawierały ogólnego zrzeczenia się wszystkich roszczeń związanych z urządzeniem.

Źródła

Ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - art. 124 ust. 4, art. 124b ust. 4, art. 128 ust. 4. Ustawa z 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych. Kodeks cywilny - art. 415, art. 4421. Materiały informacyjne PSE dla inwestycji 400 kV (rozliczanie szkód po zakończeniu robót).

Energetyka zniszczyła coś na Twojej działce? Wyślij bezpłatne zgłoszenie →

O redakcji Słupowe.pl Serwis prowadzi PJ&AB Sp. z o.o. z Poznania. Na co dzień pomagamy właścicielom działek ustalić, czy przez ich grunt przebiega infrastruktura przesyłowa bez uregulowanej służebności. Treści opieramy na przepisach Kodeksu cywilnego i orzecznictwie sądów, a kwoty roszczeń zawsze ustala rzeczoznawca majątkowy. Artykuły mają charakter informacyjny i nie zastępują porady prawnej. Więcej o serwisie →
Następny artykuł Nowe linie 400 kV w Polsce - lista gmin na trasie →